Kiedy mówimy, że rana jest raną trudno gojącą się?

Raną określamy uszkodzenie skóry lub skóry i tkanek pod nią położonych na skutek działania czynnika uszkadzającego. Czynnik ten może być pochodzenia zewnętrznego (uraz, zakażenie) lub wewnętrznego (choroba przewlekła, zły stan ogólny organizmu, niedożywienie). W prawidłowych warunkach rany goją się samoistnie w ciągu kilku – kilkunastu dni. O ranie przewlekłej mówimy jeżeli proces gojenie wydłuża się do 2 miesięcy i dłużej (tzw. trudno gojące się rany).

W przypadku ran pourazowych w pierwszym etapie dochodzi do obkurczenia się  naczyń krwionośnych w okolicy rany i gromadzenia się płytek krwi, co prowadzi do zatrzymania krwawienia. Uruchamia się fibrynogeneza, czyli wytwarza się galaretowaty czop pełniący rolę opatrunku. Znajdują się w nim makrofagi i fibroblasty, które niszczą drobnoustroje i martwe tkanki. Indukuje się proces zapalny jako odpowiedź obronna organizmu. Po oczyszczeniu rany zaczynają także pojawiać się czynniki wzrostu stymulujące wytwarzanie się nowej tkanki, powstają nowe naczynia krwionośne, a w końcu powstaje nowy naskórek, narastający od brzegów rany. Prawidłowo cały ten proces trwa około 10 dni, pełne zagojenie rany i wytworzenie blizny zajmuje do 3 tygodni. Wytworzona blizna jeszcze przez wiele tygodni i miesięcy będzie się przebudowywać. Pierwotne gojenie ran pourazowych i pooperacyjnych opisane powyżej nazywa się gojeniem przez rychłozrost.

W przypadku zaistnienia czynników spowalniających gojenie się rany (np. rozwinie się stan zapalny lub martwica rany) dochodzi do spowolnienia gojenia lub jego nieprawidłowego przebiegu. Na dnie rany wytwarza się ziarnina, a gojenie zaczyna się od brzegów rany. Jest to gojenie wtórne, tzw. gojenie przez ziarninowanie. Ma ono miejsce w przypadku ran wytwarzających się w przebiegu chorób przewlekłych. Najczęściej dochodzi do nich na skutek lokalnych zaburzeń ukrwienia tkanek i ich zaburzonego metabolizmu. Do najczęstszych tego typu ran zaliczamy rany w przebiegu przewlekłej niewydolności żylnej i tętniczej, cukrzycy, odleżyny, przetoki, rany pooparzeniowe, ale także zakażone rany pourazowe i zakażone rany pooperacyjne.

Czy można zrobić coś więcej dla szybkiego gojenia ran?

Istnieje szereg czynników spowalniających gojenie się ran. Na część z nich możemy mieć wpływ, powodując przyspieszenie się procesów naprawczych.

  • Istotne jest właściwe odżywianie się. Należy pamiętać, że odbudowa tkanek wymaga budulca, którym jest białko. Musi być ono dostarczone z pożywieniem. Niedożywienie lub źle zbilansowane posiłki mogą zaburzać procesy gojenia, pogorszyć ogólną kondycję skóry i zdolność do regeneracji. W przypadku ran trudno gojących się pacjent musi dostarczać organizmowi zwiększone ilości białka, ale także witaminy, minerały i odpowiednią ilości wody. Rozwiązaniem jest wiele specjalistycznych odżywek do przyjmowania doustnego, dostępnych w aptekach.
  • Kolejnym czynnikiem spowalniającym gojenie jest niewystarczające ukrwienie tkanek, charakterystyczne m. in. dla cukrzycy oraz niewydolności żylnej. Krew nie dopływa w wystarczającym stopniu do tkanek, które otrzymują za mało tlenu i składników odżywczych, zaburzeniu ulegają procesy regeneracji tkanek. Niedotlenienie może prowadzić do martwicy tkanek i rozwoju zakażeń. Jednym z rozwiązań w tym przypadku jest seria zabiegów tlenoterapii hiperbarycznej, znacząco wpływającej na przyspieszenie procesów gojenia. Pacjent powinien udać się do Ośrodka Terapii Hiperbarycznej, gdzie po odpowiedniej kwalifikacji może korzystać z sesji w komorze hiperbarycznej.
  • Pogorszenie gojenia się ran ma miejsce również w przypadku osłabienia odporności. Występuje ono w przebiegu niektórych chorób przewlekłych (np. choroby nowotworowe) lub niektórych terapii (np. przy niektórych metodach leczenia nowotworów złośliwych).
  • Kolejnym czynnikiem opóźniającym gojenie się ran jest zakażenie tkanek, wywołane zanieczyszczeniem i zakażeniem skóry. Do zakażenia dochodzi w przypadku ran zanieczyszczonych ziemią, śliną zwierzęcia, tkankami martwiczymi, które nie są w porę usunięte. Obserwujemy wtedy miejscowy stan zapalny wyrażający się rumieniem i obrzękiem tkanek, uciepleniem skóry, uczuciem pulsowania rany, bolesnością, ropnym wysiękiem. Taka rana wymaga interwencji lekarskiej. Musi być oczyszczona z martwiczych tkanek, należy pobrać posiew materiału biologicznego i włączyć odpowiednią antybiotykoterapię.
  • W gojeniu ran ważne jest stosowanie odpowiednich opatrunków i stosowanie ich z odpowiednią częstotliwością. Obecnie na rynku dostępnych jest wiele specjalistycznych materiałów opatrunkowych przyspieszających procesy gojenia i zapobiegających nadkażaniu ran. Opatrunki powinny być zmieniane średnio co 3 dni. Najlepiej, jeżeli pacjent będzie pod stałą opieką poradni zajmującej się leczeniem trudnych ran. Powinny one być co tydzień oczyszczane z tkanek martwiczych, by ułatwić prawidłowe gojenie się.
  • Obecnie medycyna dysponuje także innymi metodami regeneracyjnymi przyspieszającymi gojenie się ran. Są to zabiegi z użyciem preparatów autologicznych, czyli wykonanych z własnej krwi pacjenta bezpośrednio przed zabiegiem. Chodzi o procedury z użyciem osocza bogatopłytkowego i fibryny bogatopłytkowej. Preparaty te podane po dokładnym chirurgicznym oczyszczeniu rany w warunkach jałowych mocno przyspieszają procesy naprawcze. Dzieje się to z powodu obecności w tego typu preparatach dużego stężenia płytkowych czynników wzrostu i komórek macierzystych. Elementy te dzięki kilkukrotnie – kilkunastokrotnie wyższemu stężeniu niż w „zwykłej” krwi dopływającej do rany drogą naczyń krwionośnych przyspieszają procesy gojenia i pozwalają uzyskać lepsze efekty estetyczne. Podobną rolę odgrywają preparaty kolagenu podawane w obrębie ran.

 

W Klinice A&A Medycyna Estetyczna i Kosmetologia w terapii ran łączymy systematyczne oczyszczanie rany i stosowanie specjalistycznych opatrunków do ran trudno gojących się wraz z terapią osoczem i fibryną bogatopłytkową oraz kolagenem. Efektem systematycznych zabiegów jest zdecydowane przyspieszenie gojenia ran i dużo korzystniejszy efekt końcowy (mniejsze i mniej widoczne blizny). Rezultaty zabiegów są tym lepsze, że w swojej praktyce opieramy się na wysokiej jakości produktach, zarówno opatrunków, jak i wysokiej jakości pozyskiwanego osocza / fibryny.

Wszystkie osoby z problemem trudno gojących się ran serdecznie zapraszamy na konsultację lekarską i zabiegi.